Wyszukiwarka:
Artykuły > Studia >

Władza a wpływ społeczny

Władza a wpływ społeczny Władza – zdolność do wywoływania efektów w postaci takich zachowań podejmowanych przez jednostkę, jakich nie podjęłaby ona bez istnienia stosunków władzy. Jest to związek między dwiema osobami lub grupami. Istnieje: - władza społeczna – nie wyposażona w zagrożenie, używa przemocy i przymusu (ojciec – dzieci, człowiek – przyroda) - władza polityczna – prototyp władzy , ma monopol na prawomocne użycie przemocy; wyposażona w zagrożenie używa przemocy i przymusu (państwo) - władza państwowa – podstawowa forma władzy politycznej Max Weber – natura władcy – prawdopodobieństwo narzucenia własnej woli wbrew wszelkiemu oporowi i niezależnie od podstawy tego prawdopodobieństwa. Istnieje bardzo wiele możliwych układów stosunków (bardziej sprecyzowane pojęcie władzy) np. panowanie, dyscyplina, autorytet. Dyscyplina – prawdopodobieństwo uzyskania posłuszeństwa dla pewnego rozkazu, które ze względu na postawy ludzi będzie szybkie, proste, automatyczne. Posłuszeństwo bez oporu i krytyki. Panowanie – stan rzeczy, w którym objawiona wola panującego wpływa na działalność innych w taki sposób jak gdyby inne osoby przyjęły same z siebie posłuszeństwo wobec rozkazu jako zasadę swojego działania, działania zachodzą tak jakby osoby podporządkowane przyjmowały same z siebie nasze rozkazy tzn. wykonują nasze polecenia zanim o nich pomyślimy, przewidują nasze dyspozycje i działają zgodnie z tymi przewidywaniami. Wyróżniamy: - panowanie ekonomiczne – władza ekon. oparta na konstelacji interesów ze względu na istnienie monopolu - panowanie polityczne – władza rządzenia wraz z obowiązkiem posłuszeństwa Władza państwowa – jest realizowana w państwie (struktura organizacyjna narodu, która pełni określone funkcje i posiada określone cechy). Cechy: - władza na określonym terytorium - inkluzywność (nie organizuje życia obywateli całkowicie) - ekskluzywność (monopol, wyłączność władzy) Funkcje: - ustrojowa - ochronna - ogólnego sterowania życiem społ. - produkcyjna (dostarczanie dóbr, nie tylko materialnych) - regulacja rynku (system prawny, który zapewnia warunki dla wolnej konkurencji i właściwego funkcjonowania rynku) Wszystkie te postacie władzy są pewnymi postaciami mocy sprawczej, wywoływania skutków w działaniach innych osób. Pewną formą mocy sprawczej jest też wpływ społeczny, czyli tzw. Władza miękka – ludzie z własnej woli czynią to co chcemy. Wpływ – posługiwanie się w sposób mniej lub bardziej jawny, jakimkolwiek typem władzy, w celu wymuszania przez grupę na innej grupie podjęcia pożądanych albo zaprzestania niepożądanych działań. Istnieją dwa podejścia w socjologii do wpływu społecznego: 1) Wpływ społ. traktuje się jako stosunki międzyjednostkowe, które prowadzą do uniformizacji zachowań i przejawiają się w sferze tego, co werbalne, irracjonalne i illogiczne. Sugestia jest oparta na postawach, emocjach. Sugestia korespondencyjno-wykonawcza – sugerowane wyobrażenie wywołuje stany uczuciowe wyzwalające czynność przez nas oczekiwaną. Opiera się na naturalnym dążeniu człow. do uległości, poszanowania autorytetów, woli zależności, która manifestuje się w dobrowolnym podporządkowaniu się wpływowi. Sugestia pozaracjonalna – oparta na empatii, potrzeba naśladownictwa. Salomon Asch – w badaniach eksperymentalnych doszedł do wniosku, że wpływ społ. można zwiększać wprowadzając źródła o większej atrakcyjności i wiarygodności (większość grupy, ekspert). Wpływy realizowane przez większość mają charakter konformistyczny. Funkcjonalistyczna interpretacja wpływu – wpływ sprzyja integracji społ., rozbudowuje narzędzia kontroli społ. Cechy: - umacnianie i utrzymywanie kontroli społ. - jest nierówno rozdzielony i wykorzystywany jednostronnie - opiera się na stosunkach zależności - powodowany przez stany niepewności i potrzeby ich zredukowania 2) Wpływ społ. jest procesem wewnątzrgrupowym: - genetyczny model wpływu społ. – nosicielem wpływu jest każdy członek grupy niezależnie od pozycji - wpływ jest narzędziem nie tylko kontroli społ., ale też zmiany społ. - wpływ społ. jako proces – wytwarzanie i pochłanianie konfliktów społ. Efektywność wpływu: styl zachowania ośrodka wpływu (główny czynnik), a w szczególności elementy, które realizują się w spójności, systematycznym charakterze, adekwatność między zachowaniem i znaczeniami. Czynniki umacniające wpływ: - uporczywy wysiłek - autonomia uczestników ośrodka wywierającego wpływ - spójność - twardość, nieustępliwość - zrównoważenie i ekwiwalentność (korygowanie własnego środowiska)